Στη μνήμη των νεκρών Ηπειρωτών της Μάχης στο φρούριο του Φραγκοκάστελλου Σφακίων, στις 18 Μαΐου 1828, τελέστηκε το απόγευμα του Σαββάτου επιμνημόσυνη δέηση από τον αρχιερατικό επίτροπο Χώρας Σφακίων π. Αθανάσιο Κουκουνάρη μαζί με τον εφημέριο της ενορίας π. Νικόλαο Παπαδόσηφο και όλους τους ιερείς της επαρχίας, στο μνημείο των ηρώων. Ακολούθησε η κατάθεση στεφάνων από διάφορους φορείς.
Η εκδήλωση τιμής και μνήμης για τους νεκρούς και τον επικεφαλής των Ηπειρωτών, Χατζή Μιχάλη Νταλιάνη, πραγματοποιήθηκε κατόπιν συνεργασίας της Πανηπειρωτικής Συνομοσπονδίας Ελλάδος με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Κρητικών Σωματείων, τους Συλλόγους Ηπειρωτών Κρήτης και το Δήμο Σφακίων. Ομιλητές ήταν οι κ.κ. Κώστας Αλεξίου Πρόεδρος της Πανηπειρωτικής Συνομοσπονδίας και Μανώλης Πατεράκης Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Κρητικών. Την καλλιτεχνική επιμέλεια της εκδήλωσης είχε ο κ. Αλέξανδρος Λαμπρίδης, σκηνοθέτης και Έφορος Πολιτισμού.
Στον σύντομο χαιρετισμό του ο δήμαρχος Σφακίων κ. Σήφης Λύκος δήλωσε: “Το σημερινό αντάμωμα των Ηπειρωτών και των Κρητικών των Σφακιανών, το αντάμωμα της Ηπείρου και της Κρήτης είναι διαχρονικό. Οι Ηπειρώτες ήταν πάντα παρόντες στους αγώνες όπως και οι Κρητικοί ήταν πάντα παρόντες στους αγώνες του έθνους. Αυτοί οι αγώνες των προγόνων μας, μάς έδωσαν την ανεξάρτητη Ελλάδα. Πολέμησαν και θυσιάστηκαν για την ελευθερία της που σήμερα εμείς απολαμβάνουμε. Όμως, αγαπητοί φίλοι και φίλες, η ελευθερία έχει και άλλες διαστάσεις που και σήμερα καλούμαστε εμείς να παλέψουμε και να κατακτήσουμε. Έχει και την ηθική διάσταση, έχει την κοινωνική διάσταση και την οικονομική. Σήμερα η χώρα μας δίνει αυτό τον αγώνα και γι? αυτό το αντάμωμα των Κρητών με τους Ηπειρώτες, χέρι, χέρι πάλι θα δώσουμε αυτούς τους αγώνες για να είμαστε ελεύθεροι σε πλήρη διάσταση και σε ηθική και σε οικονομική και σε κοινωνική συνοχή. Δεν θα αναφερθώ στα ιστορικά γεγονότα του 1828, απλώς, θα πω, είναι τιμή για εμάς τους Σφακιανούς να ανταμώνουμε σήμερα εδώ και να είναι το εφαλτήριο για αυτούς τους αγώνες τους σύγχρονους που θα δώσουμε από κοινού, η Κρήτη με την Ήπειρο..”
Την καλλιτεχνική επιμέλεια της εκδήλωσης είχε ο κ. Αλέξανδρος Λαμπρίδης, σκηνοθέτης και Έφορος Πολιτισμού.
Με σύντομη δήλωση του ο κ. Μανώλης Πατεράκης, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Κρητικών Σωματείων, σημείωσε: “Πριν πέντε χρόνια πήραμε την πρωτοβουλία και επήγαμε στα Ιωάννινα όπου μαζί με τους εκεί συμπατριώτες μας κάναμε μια εκδήλωση αφιερωμένη στη μνήμη του Χατζή Μιχάλη Νταλιάνη του οποίου η προτομή βρίσκεται μέσα στο χώρο των ΤΕΙ Ιωαννίνων. Ξεκινώντας από αυτή την ιδέα προτείναμε στην Πανηπειρωτική να κατέβουμε στα Σφακιά. Η πρόταση μας «ζυμώθηκε» και σήμερα είμαστε όλοι εδώ να τιμήσουμε τη μνήμη των Ηπειρωτών που έχασαν τη ζωή τους μαζί με τον επικεφαλής, Χατζημιχάλη Νταλιάνη”.
Και ο κ. Στρατής Βρετουδάκης, μέλος του Δ.Σ. του Συλλόγου Σφακιανών Αθήνας, επεσήμανε: “Έχω γεννηθεί εδώ, στο χωριό Νομικιανά, δίπλα στο Βουβά. Η Κοινότητα μας έχει βγάλει πολλούς λογοτέχνες, συγγραφείς όπως είναι ο Κανάκης Γερωνυμάκης, ο Χιωτάκης ο Σήφης και διάφορους άλλους. Για την εκδήλωση τώρα, είναι μεγάλη μας τιμή που ήρθε στα Σφακιά ο Χατζημιχάλης Νταλιάνης και πολέμησε για εμάς και για την ελευθερία όλης της Ελλάδας. Δυστυχώς όμως, ατύχησε πέφτοντας ηρωικά μαχόμενος?”
Εξάλλου, ο κ. Κανάκης Γερωνυμάκης, λαογράφος συγγραφέας από την επαρχία Σφακίων επεσήμανε: “Το Φραγκοκάστελλο είναι ένα από τα πιο ιστορικά μέρη της Κρήτης κι έχουμε υποχρέωση να το διατηρήσουμε συντηρώντας το με ανάλογες ενέργειες”.
Ομιλητής εκ μέρους των Ηπειρωτών ήταν ο πρόεδρος της Πανηπειρωτικής Συνομοσπονδίας κ. Κώστας Αλεξίου, ο οποίος, μεταξύ άλλων, τόνισε: “Η ΠΣΕ, ως εκ του χρέους της, επιδιώκει σε κάθε ευκαιρία και με κάθε πρόσφορο μέσο την ανάδειξη της πλούσιας πολιτιστικής και ιστορικής μας κληρονομιάς και ιδιαίτερα εκείνων των στοιχείων που τη συνθέτουν και δεν είναι τόσο ή καθόλου γνωστά.
Μέσα σ? αυτούς τους στόχους από καιρό είχαμε συμπεριλάβει σχετική εκδήλωση, αποτίοντας φόρο τιμής σ? όσους θυσιάστηκαν σ? αυτόν τον τόπο κάνοντας πιο ευρύτερα γνωστό ένα, πρώτης κατά την εκτίμηση μου γραμμής ηρωικό γεγονός κατά τη διάρκεια της αποτίναξης τεσσάρων αιώνων τουρκικής τυραννίδας και της παλιγγενεσίας του γένους μας. Γεγονός όμως ιστορικό όχι και τόσο γνωστό σε πολλούς σήμερα, που έλαβε χώρα σ? αυτά τα ιερά χώματα της Κρητικής γης και συγκεκριμένα, εδώ στο Φραγκοκάστελλο Σφακίων, το Μάιο του 1828 όπου 385 Ηπειρώτες με επικεφαλής το Χατζημιχάλη Νταλιάνη έπεσαν ηρωικά?”.
Ακολούθησαν παραδοσιακοί χοροί και τραγούδια και από τις δύο περιοχές για να κλείσει η εκδήλωση με πλούσιο γεύμα που παρέθεσε ο Δήμος Σφακίων σε ταβέρνα της περιοχής.
ΣΤΟ ΦΡΑΓΚΟΚΑΣΤΕΛΛΟ ΣΦΑΚΙΩΝ
![](https://i0.wp.com/www.haniotika-nea.gr/media/2021/07/Ad-728x90-1.jpg?fit=728%2C90&ssl=1)