Η ιλαρά επανεμφανίζεται δίνοντας εστίες επιδημικών εξάρσεων, λόγω της μείωσης των εμβολιασμών σε διεθνές επίπεδο. Είναι υπερ-μεταδοτική, καθώς ο μέσος αριθμός ατόμων που θα μολύνει κάποιος με τον ιό ξεπερνά τα 15 άτομα. Σύμφωνα με τα δεδομένα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, τα περιστατικά ιλαράς πέρυσι αυξήθηκαν κατά 18% σε 9 εκατομμύρια παγκοσμίως. Οι θάνατοι από ιλαρά αυξήθηκαν κατά 43%.
Οι ελληνικές υγειονομικές Αρχές βρίσκονται σε επαγρύπνηση και ο ΕΟΔΥ λαμβάνει μέτρα πρόληψης, ώστε να αντιμετωπιστεί ένα πιθανό επιδημικό κύμα ιλαράς. Από την αρχή του 2024 έως σήμερα έχουν εντοπιστεί στην Ελλάδα 5 κρούσματα ιλαράς.
Ο ΕΟΔΥ στοχεύει στην ενίσχυση του εμβολιασμού, με έμφαση στους εμβολιασμούς ειδικών πληθυσμιακών ομάδων και στην ενημέρωση του πληθυσμού και ειδικά όσων πρόκειται να ταξιδέψουν σε χώρες που παρατηρείται έξαρση κρουσμάτων.
Η μείωση των εμβολιασμών στην Ευρώπη και την Ελλάδα
Ο λόγος της διασποράς στην κοινότητα είναι η μείωση των εμβολιασμών και όπως αποκαλύπτει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ, καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας – Τμήμα Ιατρικής, Σχολή Επιστημών Υγείας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Χρήστος Χατζηχριστοδούλου, η πανδημία συνέβαλλε στη μείωση του ποσοστού κάλυψης με την πρώτη δόση του εμβολίου έναντι της ιλαράς. Το ποσοστό κάλυψης από 94-95% που ήταν, έχει φθάσει κοντά στο 91-92% στην Ευρώπη.
Τάση μείωσης των εμβολιασμών παρατηρείται και στην Ελλάδα και σύμφωνα με μια πρώτη ανάλυση των στοιχείων από τον ΕΟΔΥ, από το 2020 καταγράφεται μια μικρή πτώση σχετικά με την πρώτη δόση. Πάντα υπήρχε ένα ποσοστό παιδιών που δεν είχαν εμβολιαστεί και το ποσοστό αυτό κυμαινόταν κοντά στο 5-6%, αναφέρει ο καθηγητής. Σήμερα αυτό το ποσοστό κυμαίνεται κοντά στο 8-9%.
«Έχουμε τις συνθήκες που ευνοούν μια έξαρση κρουσμάτων, δεν έχουμε φτάσει στο επίπεδο το επιθυμητό της εμβολιαστικής κάλυψης που είναι 95% του παιδικού πληθυσμού και έτσι έχουμε ένα αριθμό επίνοσων παιδιών και ενηλίκων και όταν γίνει κρίσιμη μάζα έχουμε την έξαρση, η οποία εμφανίζεται περίπου κάθε 6 με 7 χρόνια», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Χατζηχριστοδούλου.
Τελευταία έξαρση είχαμε 2017-2018. Κατά την χρονική περίοδο 2004-2023 εκδηλώθηκαν τρεις επιδημίες ιλαράς στη χώρα μας και δηλώθηκαν συνολικά 4.151 κρούσματα και 4 θάνατοι. Η πλειοψηφία των κρουσμάτων αφορούσε Έλληνες Ρομά (56,9%), αλλά και νεαρούς ενήλικες από τον γενικό πληθυσμό που ήταν ανεμβολίαστοι ή ατελώς εμβολιασμένοι. Το νόσημα παρουσίασε την υψηλότερη επίπτωση στην ηλικιακή ομάδα 0-4 ετών.
Κατά τα έτη 2021, 2022 και 2023 δεν δηλώθηκε κανένα κρούσμα ιλαράς και ο ΕΟΔΥ επισημαίνει την πιθανότητα υποδήλωσης λόγω της πανδημίας COVID-19.